Propozycje lektur dla liceów i techników. Podstawa programowa dla szkół ponadpodstawowych - prekonsultacje

08.05.2017

MEN opublikowało projekt podstawy programowej dla szkół ponadpodstawowych z języka polskiego, matematyki, wiedzy o społeczeństwie, podstaw przedsiębiorczości, muzyki i historii muzyki.
Projekt ten jest obecnie poddany "prekonsultacjom publicznym". Każdy może (do 26 maja 2017) zglosić uwagi za pośrednictwe formularza, lub pocztą elektroniczną - podstawaprogramowa@men.gov.pl. 
 
Zobacz proponowane lektury dla liceum ogólnoksztalcacego i technikum

 

Proponowane lektury dla liceum i technikum

LEKTURY OBOWIĄZKOWE

Zakres podstawowy

 

- Biblia, w tym fragmenty Księgi Hioba, Księgi Koheleta, Pieśni nad Pieśniami, Księgi Psalmów, Apokalipsy wg św. Jana;

- Jan Parandowski, Mitologiaczęść I Grecja;

- Homer, Iliada (fragmenty), Odyseja (fragmenty)

- Sofokles, Antygona,

- Arystofanes, Chmury

- Horacy – wybrane utwory;

- Bogurodzica;

- Lament świętokrzyski;

- Legenda o św. Aleksym;

- Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią;

- Kwiatki świętego Franciszka z Asyżu (fragmenty);

- Pieśń o Rolandzie (fragmenty);

- Gall Anonim, Kronika polska (fragmenty);

- Dante Alighieri, Boska komedia (fragmenty);

- Św. Augustyn, Wyznania (fragmenty);

- Jan Kochanowski, wybrane pieśni, w tym: Pieśń IX ks. I, Pieśń V ks. II
psalmy, w tym Psalm 13, Psalm 47tren IX, X, XIX, Odprawa posłów greckich;

- Andrzej Frycz Modrzewski, O poprawie Rzeczypospolitej (fragmenty);

- Niccolò Machiavelli, Książę (fragmenty);

- Piotr Skarga, Kazania sejmowe (fragmenty);
- Żywoty świętych (fragmenty);

- wybrane wiersze następujących poetów: Daniel Naborowski, Jan Andrzej Morsztyn, Mikołaj Sęp-Szarzyński;

- Jan Chryzostom Pasek, Pamiętniki (fragmenty);

- William Szekspir, Hamlet, Romeo i Julia

- Molier, Skąpiec;

- Ignacy Krasicki, Hymn do miłości ojczyzny, wybrane satyry;

- Franciszek Karpiński, wybór sielanek i liryki religijnej;

- Stanisław Staszic, Przestrogi dla Polski (fragmenty);

- Adam Mickiewicz, Oda do młodości; wybrane ballady, w tym Romantyczność, wybrane sonety z cyklu Sonety krymskie oraz inne wiersze, w tym Do matki Polki; Dziady cz. IV, Dziady cz. III; Konrad Wallenrod;

- Juliusz Słowacki, wybrane wiersze, w tym Grób Agamemnona (fragmenty); Testament mój; Kordian;

- Zygmunt Krasiński, Nie-Boska komedia;

- Cyprian Norwid, wybrane wiersze, w tym Coś ty Atenom zrobił, Sokratesie, Polka, Moja piosnka [II];

- Bolesław Prus, Lalka, Z legend dawnego Egiptu;

- Eliza Orzeszkowa, Gloria victis;

- Henryk Sienkiewicz, Potop;

- Adam Asnyk, wybór wierszy;

- Fiodor Dostojewski, Zbrodnia i kara;

- wybrane wiersze następujących poetów: Jan Kasprowicz, 
Kazimierz Przerwa-Tetmajer, Leopold Staff;

- Stanisław Wyspiański, Wesele;

- Władysław Stanisław Reymont, Chłopi (tom I – Jesień);

- Stefan Żeromski, Rozdziobią nas kruki, wrony…, Przedwiośnie;

- Witold Gombrowicz, Ferdydurke (fragmenty);

- Tadeusz Borowski, Proszę państwa do gazu; Ludzie, którzy szli;

- Gustaw Herling-Grudziński, Inny świat;

- Hanna Krall, Zdążyć przed Panem Bogiem;

- wybrane wiersze następujących poetów: Bolesław Leśmian,
Julian Tuwim, Jan Lechoń, Julian Przyboś, Tadeusz Peiper, Józef Czechowicz, Kazimierz Wierzyński (w tym wybrane wiersze z okresu skamandryckiego oraz emigracyjnego), Krzysztof Kamil Baczyński,
Tadeusz Gajcy, Tadeusz Różewicz, Miron Białoszewski, Wisława Szymborska, Czesław Miłosz (w tym wybrane wiersze z tomu Ocalenie oraz Traktat moralny - fragmenty), Zbigniew Herbert (w tym wybrane wiersze z tomów: Pan Cogito oraz Raport z oblężonego miasta), Stanisław Barańczak, Marcin Świetlicki, Jan Polkowski, 
Wojciech Wencel;

- Sławomir Mrożek, Tango;

- Albert Camus, Dżuma;

- George Orwell, Rok 1984;

- Marek Nowakowski, Górą Edek; Jacek Dukaj, Katedra;

- Antoni Libera, Madame;

- Andrzej Stasiuk, Miejsce;

- Olga Tokarczuk, Wyspa;

- Wybrane utwory okresu stanu wojennego.

- Powojenna piosenka literacka – wybrane utwory Ewy Demarczyk, Jacka Kaczmarskiego, Wojciecha Młynarskiego, Agnieszki Osieckiej oraz wybrane teksty Kabaretu Starszych Panów.

 

Zakres rozszerzony

Utwory określone dla zakresu podstawowego, a ponadto:

- Arystoteles, Poetyka, Retoryka (fragmenty);

- Platon, Państwo (fragmenty);

- Jan Parandowski, Mitologia, część II Rzym;

- Wergiliusz, Eneida (fragmenty);

- św. Tomasz z Akwinu, Summa teologiczna (fragmenty);

-  François Villon, Wielki testament (fragmenty);

- François Rabelais, Gargantua i Pantagruel (fragmenty);

- Michel de Montaigne, Próby (fragmenty);

- Jan Kochanowski, Treny (jako cykl poetycki),

- William Szekspir, Makbet; Sen nocy letniej

- Molier, Świętoszek

- Wybrane utwory poetyckie z romantycznej literatury europejskiej, w tym wybrane wiersze angielskich poetów jezior;

- Juliusz Słowacki, Lilla Weneda;

- Cyprian Norwid, Fortepian Szopena, Bema pamięci żałobny rapsod, Czarne kwiaty (fragmenty), Promethidion (fragmenty);

- Realistyczna lub naturalistyczna powieść europejska (Honoré de Balzac Ojciec Goriot lub Charles Dickens Klub Pickwicka, lub Mikołaj Gogol Martwe dusze, lub Gustaw Flaubert Pani Bovary);

- Stanisław Wyspiański, Noc listopadowa;

- Stanisław Ignacy Witkiewicz, Szewcy;

- Bruno Schulz, wybrane opowiadanie z tomu Sklepy cynamonowe;

- Franz Kafka, Proces;

- Tadeusz Konwicki, Mała apokalipsa;

- Jorge Luis Borges, wybrane opowiadanie;

- Janusz Głowacki, Antygona w Nowym Jorku;

- Sławomir Mrożek, wybrane opowiadania;

- Wybrane eseje następujących autorów: Jerzego Stempowskiego, Gustawa Herlinga-Grudzińskiego, Zbigniewa Herberta, Zygmunta Kubiaka, Jarosława Marka Rymkiewicza (co najmniej po jednym utworze).

 

LEKTURY UZUPEŁNIAJĄCE

W każdej klasie obowiązkowo dwie pozycje książkowe w całości lub we fragmentach, na przykład:

 

Zakres podstawowy

- Sofokles, Król Edyp;

- Wergiliusz, Eneida (fragmenty);

- Mikołaj z Wilkowiecka, Historyja o chwalebnym Zmartwychwstaniu Pańskim (fragmenty);

- Dzieje Tristana i Izoldy (fragmenty);

- Giovanni Boccaccio, Sokół;

- Mikołaj Rej, Żywot człowieka poczciwego (fragmenty);

- Miguel de Cervantes y Saavedra, Przemyślny szlachcic Don Kichote z Manczy (fragmenty);

- Ignacy Krasicki, Monachomachia (fragmenty);

- Stanisław Trembecki, Franciszek Kniaźnin, wybrane utwory;

- Jędrzej Kitowicz, Opis obyczajów za czasów panowania Augusta III (fragmenty);

- Julian Ursyn Niemcewicz, Powrót posła;

- Adam Mickiewicz, wybrane wiersze;

- Juliusz Słowacki, wybrane wiersze, Beniowski (fragmenty);

- Aleksander Fredro, Śluby panieńskie;

- Johann Wolfgang Goethe, Cierpienia młodego Wertera (fragmenty);

- Johann Wolfgang Goethe, Faust (fragmenty);

- George Byron, Giaur (fragmenty);

- Eliza Orzeszkowa, Nad Niemnem;

- Maria Konopnicka, wybór wierszy;

- Stefan Żeromski, Echa leśne;

- Zofia Nałkowska, Granica;

- Joseph Conrad, Lord Jim;

- Anna Kamieńska, Stanisław Grochowiak, Jarosław Marek Rymkiewicz, wybrane wiersze;

- Kazimierz Moczarski, Rozmowy z katem (fragmenty);

- Zofia Nałkowska, z tomu Medaliony opowiadanie Przy torze kolejowym;

- Jan Józef Szczepański, Święty;

- Tadeusz Różewicz, Kartoteka;

- Józef Mackiewicz, Droga donikąd (fragmenty);

- Józef Czapski, Na nieludzkiej ziemi (fragmenty);

- Leopold Tyrmand, Dziennik 1954 (fragmenty);

- Stanisław Lem, Wizja lokalna;

- Samuel Beckett, Czekając na Godota;

- Friedrich Dürrenmatt, Wizyta starszej pani;

- Eugène Ionesco, Lekcja;

lub inne utwory literackie wybrane przez nauczyciela.

 

Zakres rozszerzony

- Erazm z Rotterdamu, Pochwała głupoty (fragmenty);

- Tomasz Morus, Utopia (fragmenty);

- Pedro Calderon de la Barca, Życie snem;

- Wolter, Kandyd (fragmenty);

- Jean Jacques Rousseau, Nowa Heloiza (fragmenty);

- wybrane utwory epickie okresu romantyzmu (Józef Ignacy Kraszewski Stara baśń, Victor Hugo Nędznicy, Edgar Allan Poe – wybrane opowiadanie; Henryk Rzewuski, Pamiątki Soplicy (fragmenty);

- Władysław Stanisław Reymont, Chłopi (tom II – Zima);

- Gustaw Herling-Grudziński, Wieża;

- Florian Czarnyszewicz, Nadberezyńcy;

- Michaił Bułhakow, Mistrz i Małgorzata;

- Aldous Huxley, Nowy wspaniały świat;

- Umberto Eco, Imię róży;

- Wiesław Myśliwski, Widnokrąg;

- Julian Stryjkowski, Austeria;

- wybrane wiersze poetów polskich i obcych;

- wybrana powieść polska i obca z XX lub XXI wieku;

- wybrany dramat polski i obcy z XX lub XXI wieku

lub inne utwory literackie wybrane przez nauczyciela.

 

Zalecane dzieła teatralne i filmowe:

- Apocalypsis cum figuris, reż. Jerzy Grotowski;
- Amadeusz, reż. Miloš Forman;
- wybrane filmy z cyklu Dekalog, reż. Krzysztof Kieślowski;
- Dziady, reż. Konrad Swinarski;
- Elektra, reż. Piotr Chołodziński;
- Emigranci, reż. Kazimierz Kutz;
- Kartoteka, reż. Krzysztof Kieślowski;
- Kordian, reż. Jerzy Englert
- Lawa. Opowieść o „Dziadach”, reż. Tadeusz Konwicki;
- Moralność pani Dulskiej, reż. Tomasz Zygadło;
- Nad Niemnem, Zbigniew Kuźmiński;
- Noc listopadowa, reż. Andrzej Wajda;
- Noce i dnie, reż. Jerzy Antczak
- Przedstawienie „Hamleta” we wsi Głucha Dolna, reż. Olga Lipińska;
- Rewizor, reż. Jerzy Gruza;
- Rękopis znaleziony w Saragossie, reż. Wojciech Jerzy Has;
- Iwona, księżniczka Burgunda, reż. Zygmunt Hübner;
- Sanatorium pod klepsydrą, reż. Wojciech Jerzy Has;
- Szklana menażeria, reż. Jerzy Antczak;
- Śluby panieńskie, reż. Andrzej Łapicki;
- Wizyta starszej pani, reż. Jerzy Gruza;
- Zezowate szczęście, reż. Andrzej Munk;
- Ziemia obiecana, reż. Andrzej Wajda.

Teksty źródłowe polecane do samokształcenia:

- 100 tysięcy potrzebnych słów, red. Jerzy Bralczyk;
- Jan Białostocki, Sztuka cenniejsza niż złoto. Opowieść o sztuce europejskiej;
- Człowiek Grecji, red. Jean-Pierre Vernant;
- Człowiek renesansu, red. Eugenio Garin;
- Umberto Eco, Sztuka i piękno w średniowieczu;
- Karol Estreicher, Historia sztuki w zarysie;
- Johan Huizinga, Jesień średniowiecza;
- Jaques Le Goff, Człowiek średniowiecza;
- Władysław Kopaliński, Słownik mitów i tradycji kultury;
- Tadeusz Lubelski, Historia kina polskiego. Twórcy, filmy, konteksty;
- Jan Miodek, Słownik ojczyzny polszczyzny;
- Maria Ossowska, Ethos rycerski i jego odmiany;
- Popularna encyklopedia mass mediów, pod red. J. Skrzypczaka;
- Praktyczna stylistyka nie tylko dla polonistów, red. Ewa Bańkowska i Agnieszka Mikołajczuk;
- Słownik literatury polskiego oświecenia, red. Teresa Kostkiewiczowa;
- Słownik literatury polskiej XIX wieku, red. Józef Bachórz i Alina Kowalczykowa;
- Słownik literatury popularnej, pod red. T. Żabskiego;
- Słownik literatury staropolskiej, red. Teresa Michałowska;
- Stanisław Stabryła, Starożytna Grecja;
- Anna Świderkówna, Hellenika. Wizerunek epoki od Aleksandra do Augusta; O Biblii;
- Władysław Tatarkiewicz, Historia filozofii; Dzieje sześciu pojęć; Estetyka;
- Mieczysław Tomaszewski, Muzyka w dialogu ze słowem. Próby, szkice, interpretacje;
- Nigel Warburton, Krótka historia filozofii
- Lidia Winniczuk, Ludzie, zwyczaje, obyczaje starożytnej Grecji i Rzymu;
- Formy i normy, czyli poprawna polszczyzna w praktyce, red. Katarzyna Kłosińska; 
- Teresa Skubalanka, Historyczna stylistyka języka polskiego. Przekroje. 
- Ewelina Nurczyńska-Fidelska, Barbara Parniewska, Ewa Popiel-Popiołek, Halina Ulińska, Film w szkolnej edukacji humanistycznej.